GSHERGlobal Self-Healthcare Education & Research ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଠଶାଳାକୁ ଫେରନ୍ତୁ

ପ୍ରେସର୍ ବଢ଼ୁଛି କାହିଁକି? ଔଷଧ ସହିତ ନିଜ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝନ୍ତୁ!

ପ୍ରେସର୍ ମୋର ଅଛି, ନା ମୁଁ ପ୍ରେସର୍ ଭିତରେ ବଞ୍ଚୁଛି?

ପ୍ରେସର୍ ବଢ଼ୁଛି କାହିଁକି? ଔଷଧ ସହିତ ନିଜ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝନ୍ତୁ!

ସକାଳ ହେଲା। ରଘୁନାଥ ବାବୁ ଉଠିଲେ। ଚାହା ପିଇଲେ। ମୋବାଇଲ୍ ଖୋଲିଲେ। ଖବର ଦେଖିଲେ। ଅଫିସ୍‌ର କଥା ଭାବିଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ପଚାରିଲେ, “ଆଜି ପ୍ରେସର୍ ମାପିଛ?” ସେ ହସିଦେଇ କହିଲେ, “ମୋର କିଛି ହୋଇନି। ଔଷଧ ଖାଉଛି ପରା!” କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଔଷଧ ଖାଉଥିବା ଅର୍ଥ କ'ଣ ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି? ଆଉ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ— ଆମେ ନିଜର ବ୍ଲଡ୍ ପ୍ରେସର୍ ଜାଣୁଛେ, କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ନିଜ ଜୀବନଶୈଳୀ ବିଷୟରେ କେତେ ଜାଣୁଛେ? ରଘୁନାଥ ବାବୁଙ୍କ ଏହି କଳ୍ପିତ କାହାଣୀ ଆମ ଚାରିପାଖର ଅନେକ ପରିବାରର କଥା।

୧. ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ କ'ଣ? ଆମ ହୃଦୟ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ରକ୍ତ ପଠାଏ। ଏହି ରକ୍ତ ଧମନୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ସମୟରେ ଧମନୀ କାନ୍ଥ ଉପରେ ଚାପ ପକାଏ। ସେହି ଚାପକୁ କୁହାଯାଏ ରକ୍ତଚାପ ବା Blood Pressure। ଉଦାହରଣ: 120/80 mmHg 120: ହୃଦୟ ସଙ୍କୁଚିତ ହେବା ସମୟର ଚାପ (Systolic BP)। 80: ହୃଦୟ ଧଡ଼କଣ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ରାମ ନେବା ସମୟର ଚାପ (Diastolic BP)। WHO ଅନୁସାରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଦିନରେ ମାପିବା ସମୟରେ ଉପର ଚାପ 140 କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ, ଅଥବା ତଳ ଚାପ 90 କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଲେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ। ତଥାପି 140/90 ଠାରୁ କମ୍ ରକ୍ତଚାପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଆଶଙ୍କା ରହିପାରେ। ତେଣୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରକ୍ତଚାପ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା— ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଥିଲେ ସବୁବେଳେ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧେ ନାହିଁ, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅସୁସ୍ଥ ଲାଗେ ନାହିଁ। ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ରହିଥାଏ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରହିଲେ ଏହା ହୃଦୟ, ମସ୍ତିଷ୍କ, ବୃକ୍କ ଓ ଆଖିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ। ୨. ରକ୍ତଚାପ କେବଳ ହୃଦୟର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ ଆମ ଶରୀରରେ ହୃଦୟ, ରକ୍ତନଳୀ, ବୃକ୍କ, ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଓ ହରମୋନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ମିଶି ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ବଂଶଗତ ପ୍ରବୃତ୍ତି, ବୟସ, ବୃକ୍କର ରୋଗ, ଅଧିକ ଲୁଣ, ଅଧିକ ଓଜନ, ଶାରୀରିକ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା, ତମାଖୁ, ମଦ୍ୟପାନ ଓ ନିଦ୍ରାର ଅସୁବିଧା ରକ୍ତଚାପକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ମାନସିକ ଚାପ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତଚାପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ କେବଳ ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ମାନସିକ ଦୁଶ୍ଚିନ୍ତାରୁ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏଠାରେ CelluReva™ ଆମକୁ ଏକ ଉପଯୋଗୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ଦିଏ। କେବଳ ରକ୍ତଚାପର ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ଏହାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝନ୍ତୁ। ୩. CelluReva™ Hypertension Self-Care କ'ଣ? CelluReva™ ହେଉଛି GSHERର ଏକ ଗଠିତ ସ୍ୱ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି। ଏହାର ଚାରିଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ହେଉଛି— RESET → REVIVE → REPROGRAM → RESTORE ଏହି ପଦ୍ଧତି ମଣିଷକୁ ନିଜର ଖାଦ୍ୟ, ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ମନ, ନିଦ୍ରା ଓ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରତି ସଚେତନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହା ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଚିକିତ୍ସା କିମ୍ବା ପ୍ରମାଣିତ ଔଷଧ-ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସା ସହିତ ଜୀବନଶୈଳୀ ଉନ୍ନତିର ଏକ ସହାୟକ ମାର୍ଗ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: RESET — ଯାହା କ୍ଷତି କରୁଛି, ତାହାକୁ କମାନ୍ତୁ ନିଜକୁ ପଚାରନ୍ତୁ— “ମୋର କେଉଁ ଅଭ୍ୟାସ ମୋର ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ କଷ୍ଟକର କରୁଛି?” ଆଜିଠାରୁ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟରେ ଲୁଣ କମାନ୍ତୁ। WHO ଅନୁସାରେ ଜଣେ ବୟସ୍କଙ୍କର ଦୈନିକ ମୋଟ ଲୁଣ ୫ ଗ୍ରାମରୁ କମ୍ ହେବା ଉଚିତ। ଏଥିରେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପ୍ୟାକେଟ୍ ଖାଦ୍ୟର ସମସ୍ତ ଲୁଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅଧିକ ଲୁଣିଆ ଆଚାର, ପାମ୍ପଡ଼, ଚିପ୍ସ, ପ୍ୟାକେଟ୍ ସ୍ନାକ୍ସ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟ କମାନ୍ତୁ। ତମାଖୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ଓ ମଦ୍ୟପାନରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଅନାବଶ୍ୟକ ରାତି ଅନିଦ୍ରା ଓ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଏକାଠି ବସିବା ଅଭ୍ୟାସକୁ ବଦଳାନ୍ତୁ। RESET ଅର୍ଥ ଶରୀରରୁ କୌଣସି କଳ୍ପିତ ବିଷ ବାହାର କରିବା ନୁହେଁ। ଏହାର ଅର୍ଥ କ୍ଷତିକାରକ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି କମାଇବା। ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: REVIVE — ଶରୀରକୁ ଆବଶ୍ୟକ ସହାୟତା ଦିଅନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପଚାରନ୍ତୁ— “ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରତିଦିନ କ'ଣ ଭଲ ଦେଉଛି?” ଏହାର ଉତ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟାରେ ରହିଛି। ପ୍ରତିଦିନ ଶାଗ, ସବୁଜ ପନିପରିବା, ଉପଯୁକ୍ତ ଫଳ, ଡାଲି ଓ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ। ସମ୍ଭବ ହେଲେ ୧୦–୧୫ ମିନିଟ୍ ଚାଲିବାରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ସପ୍ତାହକୁ ଅନ୍ତତଃ ୧୫୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟମ ଗତିର ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖନ୍ତୁ। ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ହାଲୁକା ଯୋଗ ଓ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ। ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା ଓ ନିୟମିତ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ। ବୃକ୍କର ରୋଗ ଥିଲେ କିମ୍ବା କେତେକ ରକ୍ତଚାପ ଔଷଧ ନେଉଥିଲେ ପୋଟାସିୟମ୍‌ଯୁକ୍ତ ଲୁଣର ବିକଳ୍ପ କିମ୍ବା ପୋଟାସିୟମ୍ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: REPROGRAM — ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ଅଭ୍ୟାସ ବଦଳାନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛନ୍ତି? କେହି କିଛି କହିଦେଲେ ରାଗ ହୋଇଯାଏ। ଟ୍ରାଫିକ୍‌ରେ ଅଟକିଲେ ବିରକ୍ତି ଲାଗେ। ଭବିଷ୍ୟତ କଥା ଭାବି ରାତିରେ ନିଦ ହୁଏନାହିଁ। ଜୀବନରୁ ସବୁ ସମସ୍ୟା ହଟିଯିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ଆମର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଆମେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଦଳାଇପାରିବା। ଏଥିପାଇଁ— ଦିନକୁ ୫ ମିନିଟ୍ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ, ସ୍ୱାଭାବିକ ଗତିରେ ଧୀର ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ଓ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ। ନିଜକୁ ବିରକ୍ତ କରୁଥିବା କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଲେଖନ୍ତୁ। ରାଗିବା ପୂର୍ବରୁ କିଛି ସମୟ ନିରବ ରହିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ନିଦ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର କମାନ୍ତୁ। ପରିବାର ସହିତ ନିଜର ମନକଥା ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ। ଶ୍ୱାସ ଅଭ୍ୟାସ ସମୟରେ ଜୋର କରି ଶ୍ୱାସ ଅଟକାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଣ୍ଡ ବୁଲିଲେ କିମ୍ବା ଅସୁବିଧା ହେଲେ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ। ଧ୍ୟାନ ଓ ଶ୍ୱାସ ଅଭ୍ୟାସ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ରକ୍ତଚାପର ଔଷଧର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ। ଚତୁର୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: RESTORE — ଭଲ ଅଭ୍ୟାସକୁ ଜୀବନର ଅଂଶ କରନ୍ତୁ ଦୁଇଦିନ ଚାଲିଲେ କିମ୍ବା ତିନିଦିନ ଲୁଣ କମ୍ ଖାଇଲେ ସମସ୍ତ ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ନିୟମିତତା। RESTORE ଅର୍ଥ— ସମୟରେ ଉଠିବା ଓ ଶୋଇବା। ପ୍ରତିଦିନ କିଛି ସମୟ ଚାଲିବା। ଠିକ୍ ପଦ୍ଧତିରେ ରକ୍ତଚାପ ମାପି ଲେଖିବା। ଡାକ୍ତର ଦେଇଥିବା ଔଷଧ ନିୟମିତ ନେବା। ପରିବାର, ବନ୍ଧୁ ଓ ସମାଜ ସହିତ ସୁସମ୍ପର୍କ ରଖିବା। ନିଜର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସମୟ ସମୟରେ ସମୀକ୍ଷା କରିବା। ଏକ ଭଲ ଅଭ୍ୟାସର ପୁନରାବୃତ୍ତି ହିଁ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନର ଭିତ୍ତିଭୂମି।

୪. ଆପଣ ନିଜର ରକ୍ତଚାପ ଠିକ୍ ଭାବରେ ମାପୁଛନ୍ତି କି? ଘରେ ରକ୍ତଚାପ ମାପୁଥିଲେ ଏହି ନିୟମ ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ୧. ମାପିବାର ୩୦ ମିନିଟ୍ ପୂର୍ବରୁ ଚାହା, କଫି, ଧୂମପାନ ଓ ବ୍ୟାୟାମରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ୨. ପ୍ରଥମେ ପରିସ୍ରା କରିନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଚେୟାରରେ ୫ ମିନିଟ୍ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବସନ୍ତୁ। ୩. ପାଦ ଦୁଇଟି ଚଟାଣରେ ରଖନ୍ତୁ। ହାତକୁ ହୃଦୟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଟେବୁଲ୍ ଉପରେ ରଖନ୍ତୁ। ୪. ଠିକ୍ ଆକାରର ବାହୁରେ ବନ୍ଧାଯାଉଥିବା ସ୍ୱୀକୃତ ଡିଜିଟାଲ୍ BP ମେସିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ୫. ଏକ ମିନିଟ୍ ବ୍ୟବଧାନରେ ଦୁଇଥର ମାପନ୍ତୁ ଏବଂ ଉଭୟ ରିଡିଂ ଲେଖନ୍ତୁ। ୬. ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କିଛିଦିନ ମାପି ରେକର୍ଡ ରଖନ୍ତୁ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୭ ଦିନର ରେକର୍ଡ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ। ଗୋଟିଏ ରିଡିଂ ଦେଖି ନିଜେ ଔଷଧର ମାତ୍ରା ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ।

୫. CelluReva™ Self-Assessment Quiz ମୋର ଜୀବନଶୈଳୀ ମୋର ରକ୍ତଚାପକୁ କେତେ ସହଯୋଗ କରୁଛି? ଏବେ ନିଜକୁ ୧୦ଟି ସରଳ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ହଁ କିମ୍ବା ନା ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରତିଟି ‘ହଁ’ ପାଇଁ ୧ ପଏଣ୍ଟ ଓ ‘ନା’ ପାଇଁ ୦ ପଏଣ୍ଟ ଗଣନ୍ତୁ। RESET — ମୋର କ୍ଷତିକାରକ ଅଭ୍ୟାସ ୧. ମୁଁ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିଦିନ ଅଧିକ ଲୁଣିଆ, ପ୍ୟାକେଟ୍ ଖାଦ୍ୟ, ଆଚାର କିମ୍ବା ଲୁଣିଆ ସ୍ନାକ୍ସ ଖାଉଛି। ୨. ମୁଁ ଧୂମପାନ କରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତମାଖୁ ବ୍ୟବହାର କରେ। ୩. ମୁଁ ନିୟମିତ ମଦ୍ୟପାନ କରେ। REVIVE — ମୋର ଶରୀରର ଯତ୍ନ ୪. ମୁଁ ସପ୍ତାହକୁ ୧୫୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟମ ଗତିର ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କରୁନାହିଁ। ୫. ମୋର ଖାଦ୍ୟରେ ନିୟମିତ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପନିପରିବା ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ଫଳ ରହୁନାହିଁ। ୬. ମୋର ଓଜନ କିମ୍ବା ପେଟର ଚର୍ବି ବଢ଼ିଛି ଏବଂ ମୁଁ ଏଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଉନାହିଁ। REPROGRAM — ମନ ଓ ନିଦ୍ରା ୭. ମୁଁ ଅଧିକାଂଶ ରାତିରେ ୭ ଘଣ୍ଟାରୁ କମ୍ ଶୋଉଛି। ୮. ମୁଁ ପ୍ରାୟତଃ ମାନସିକ ଚାପରେ ରହୁଛି, କିନ୍ତୁ ତାହା ସମ୍ଭାଳିବା ପାଇଁ କୌଣସି ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ କରୁନାହିଁ। RESTORE — ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ ୯. ମୁଁ ନିଜର ରକ୍ତଚାପ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ କରୁନାହିଁ କିମ୍ବା ଡାକ୍ତର କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରିଡିଂ ରେକର୍ଡ ରଖୁନାହିଁ। ୧୦. ମୋତେ ରକ୍ତଚାପର ଔଷଧ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବେଳେବେଳେ ଭୁଲିଯାଏ କିମ୍ବା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବନ୍ଦ କରେ। ଯଦି ମୋତେ କୌଣସି ରକ୍ତଚାପ ଔଷଧ ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ମୋର ଉତ୍ତର ‘ନା’। ଆପଣଙ୍କ ସ୍କୋର୍ କେତେ? ୦–୨ ପଏଣ୍ଟ: ଭଲ ଆରମ୍ଭ ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ତର ଅନୁସାରେ ଅଳ୍ପ କିଛି ଅଭ୍ୟାସରେ ସୁଧାର ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ। ଭଲ ଅଭ୍ୟାସ ଜାରି ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ରକ୍ତଚାପ ଜାଣନ୍ତୁ। ୩–୫ ପଏଣ୍ଟ: ଏବେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀର କେତେକ ଅଂଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏହି ସପ୍ତାହରେ ଦୁଇଟି ଅଭ୍ୟାସ ବଦଳାଇବାରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ୬–୧୦ ପଏଣ୍ଟ: ସ୍ୱ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଅନ୍ତୁ ଅନେକ ଅଭ୍ୟାସରେ ସୁଧାର କରିବାର ସୁଯୋଗ ରହିଛି। ନିଜ BP ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ, ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଡାକ୍ତର ବା ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀଙ୍କ ସହ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ। ମନେ ରଖନ୍ତୁ: ଏହି ସ୍କୋର୍ CelluRevaର ଏକ ଶିକ୍ଷାମୂଳକ ସ୍ୱ-ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀ। ଏହା କୌଣସି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବେ ପ୍ରମାଣିତ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ରିସ୍କ ସ୍କୋର୍ ନୁହେଁ। କମ୍ ସ୍କୋର୍ ଥିଲେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ନାହିଁ ବୋଲି ଧରିନେବେ ନାହିଁ। ପରିବାରରେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମଧୁମେହ କିମ୍ବା ବୃକ୍କ ରୋଗର ଇତିହାସ ଥିଲେ ଅଧିକ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ। ପ୍ରଶ୍ନ ୧୦ର ଉତ୍ତର ‘ହଁ’ ହୋଇଥିଲେ ସ୍କୋର୍ ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି, ଔଷଧ ନିୟମିତ ନେବା ବିଷୟରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ।

୬. ଆପଣଙ୍କ ୭ ଦିନର CelluReva™ Self-Care Challenge ପ୍ରଥମ ଦିନ — KNOW YOUR BP ଠିକ୍ ପଦ୍ଧତିରେ ନିଜର ରକ୍ତଚାପ ମାପନ୍ତୁ। ରିଡିଂ ଲେଖନ୍ତୁ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ — RESET YOUR SALT ଆଜି ଉପରୁ ଲୁଣ ମିଶାଇବେ ନାହିଁ। ପ୍ୟାକେଟ୍ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଆଚାର କମାନ୍ତୁ। ତୃତୀୟ ଦିନ — REVIVE THROUGH MOVEMENT ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଚାଲିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ୧୦ ମିନିଟ୍‌ରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନ — NOURISH YOUR BODY ଆଜି ନିଜ ଖାଦ୍ୟରେ ଅଧିକ ସବୁଜ ପନିପରିବା ଓ ସନ୍ତୁଳିତ ଆହାରକୁ ସ୍ଥାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ପଞ୍ଚମ ଦିନ — REPROGRAM YOUR RESPONSE ୫ ମିନିଟ୍ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ବସନ୍ତୁ। ସହଜ, ଧୀର ଶ୍ୱାସ ସହିତ ନିଜ ମନକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ। ଷଷ୍ଠ ଦିନ — RESTORE YOUR SLEEP ଆଜି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଶୋଇବାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ନିଦ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର କମାନ୍ତୁ। ସପ୍ତମ ଦିନ — REVIEW YOUR HEALTH ସାତ ଦିନର ରକ୍ତଚାପ ରିଡିଂ, ନିଦ୍ରା, ଚାଲିବା ଓ ଖାଦ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ ସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ନିଜକୁ ପଚାରନ୍ତୁ— “ଏହି ସପ୍ତାହରେ ମୁଁ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କ'ଣ କରିଛି?” ସାତ ଦିନରେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଭଲ ହୋଇଯିବ ବୋଲି କୌଣସି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନାହିଁ। ଏହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭଲ ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ।

୭. କେତେବେଳେ ତୁରନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ? ରକ୍ତଚାପର ଉପର ସଂଖ୍ୟା 180 କିମ୍ବା ଅଧିକ, ଅଥବା ତଳ ସଂଖ୍ୟା 120 କିମ୍ବା ଅଧିକ ହେଲେ ଏହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ନିଅନ୍ତୁ। ଯଦି ସାଥିରେ ଛାତିବ୍ୟଥା, ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ, ହାତଗୋଡ଼ ଦୁର୍ବଳ ହେବା, କଥା କହିବାରେ ଅସୁବିଧା, ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିର ହଠାତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଗୁରୁତର ନୂଆ ଲକ୍ଷଣ ଥାଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀ ଚିକିତ୍ସା ନିଅନ୍ତୁ। ଭାରତର ଜରୁରୀ ସହାୟତା ନମ୍ବର ୧୧୨। ଲକ୍ଷଣ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏତେ ଅଧିକ ରିଡିଂ ଆସିଲେ ଏକ ମିନିଟ୍ ପରେ ପୁଣି ମାପନ୍ତୁ ଏବଂ ଅଧିକ ରହିଲେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ପାଇଁ ବିଶେଷ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଆବଶ୍ୟକ। ନୂଆ କରି BP ବଢ଼ିଥିଲେ ନିଜ ପ୍ରସୂତି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ। କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜେ ନିଜେ ରକ୍ତଚାପର ଔଷଧ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ୮. New Prescription Pointର ବାର୍ତ୍ତା ମୁଁ ଜଣେ ଚିକିତ୍ସକ ଭାବରେ ଏକ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ଆମେ ଔଷଧ ବିରୋଧୀ ନୁହେଁ। ଆମେ ଅଜ୍ଞାନ, ଅବହେଳା ଓ ନିଜ ଶରୀର ପ୍ରତି ଉଦାସୀନତାର ବିରୋଧୀ। ଔଷଧ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇପାରେ। ସଠିକ୍ ଚିକିତ୍ସା ହୃଦ୍‌ଘାତ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଓ ବୃକ୍କ ଜଟିଳତାର ଆଶଙ୍କା କମାଇପାରେ। ସେହି ସମୟରେ ନିଜ ଜୀବନଶୈଳୀର ଯତ୍ନ ନେବା ମଧ୍ୟ ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ। ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ତଚାପର ଚିକିତ୍ସାରେ ଡାକ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ସହଯୋଗୀ। କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ନିଜ ଶରୀରର ଯତ୍ନ ନେବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ହାତରେ ରହିଛି। Self-Care → Cell-Care → Heart-Care ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ନୁହେଁ, ମଣିଷକୁ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ସଚେତନ ଅଂଶୀଦାର କରିବା। ଆଜିଠାରୁ ନିଜକୁ ତିନୋଟି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ

  1. ମୁଁ ମୋର ରକ୍ତଚାପ ଜାଣିଛି କି?
  2. ମୁଁ ମୋର କ୍ଷତିକାରକ ଅଭ୍ୟାସ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି କି?
  3. ମୁଁ ଆଜି ନିଜ ଶରୀର ପାଇଁ କେଉଁ ଗୋଟିଏ ଭଲ କାମ କରିବି?

ମନେ ରଖନ୍ତୁ— ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେବଳ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଚାମ୍ବରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏନାହିଁ। ଏହା ପ୍ରତିଦିନ ଆମ ଘରେ, ରୋଷେଇଘରେ, ଚାଲିବାରେ, ଶୋଇବାରେ ଓ ଆମର ଆଚରଣରେ ଗଢ଼ିଉଠେ। ଆସନ୍ତୁ, ରକ୍ତଚାପକୁ କେବଳ ଭୟର ବିଷୟ ନକରି, ସଚେତନ ସ୍ୱ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା। ସ୍ୱୟଂ ସେବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସେବା। ଡା. ବିଶ୍ୱଜିତ ମହାପାତ୍ର Global Self-Healthcare Education & Research (GSHER) New Prescription Point, Rourkela ଅଧିକ ସ୍ୱ-ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ: CelluReva™ Odisha ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଠଶାଳା CelluReva™ Protocol


ଚିକିତ୍ସା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟର ଆଧାର World Health Organization — Hypertension WHO — Sodium Reduction American Heart Association — Home BP Monitoring American Heart Association — Severe Hypertension and Emergencies ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚନା: ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ। ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚିକିତ୍ସା ପରାମର୍ଶ, ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କିମ୍ବା ଔଷଧର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ।

About GSHER’s educator · Sources, editorial policy and corrections · All published articles

ପାଠକ ଆଲୋଚନା

ମତାମତ ଓ ଉତ୍ତର

ସମ୍ମାନଜନକ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ଭାବନା ସେୟାର କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ମତାମତ ପ୍ରକାଶ ପୂର୍ବରୁ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଏ।

ଏଯାବତ୍ କୌଣସି ପ୍ରକାଶିତ ମତାମତ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ।

ଆପଣଙ୍କ ମତାମତ ଲେଖନ୍ତୁ

ଆପଣଙ୍କ ଇମେଲ୍ କେବଳ ମଡରେସନ୍ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେବ।